Dagvoorzitter Friso de Zeeuw, grondexpert en vml hoogleraar Gebiedsontwikkeling TU Delft, licht de thema’s van de dag toe en geeft een actueel overzicht van de relevante aspecten, aandachtspunten, kansen en mogelijkheden voor uw grondbeleid. We focussen op wat er op dit moment wél kan! En welke ontwikkelingen u kunt verwachten, zoals de door het nieuwe kabinet voorgenomen planbatenheffing en grondbelasting.

Job Sijbrandij, manager Real Estate Advisory Deloitte Real Estate, vertelt aan de hand van verschillende onderzoeken hoe het er nu feitelijk voor staat met de aan- en verkopen van grond door gemeenten, in relatie tot financiële risico’s en de staat van de gemeentefinanciën. Alsmede in het kader van de financierbaarheid en betaalbaarheid van woningbouw, die op dit moment onder druk staan. Daarbij hoort u de verschuivingen en trends in het gemeentelijk grondbeleid. Tot slot gaat hij in op argumenten voor en tegen actief gemeentelijk grondbeleid en hoe u meer grip krijgt op projecten en portefeuilles met faciliterend en strategisch grondbeleid tot nieuwe vormen zoals maatschappelijk en regisserend grondbeleid.

Tosca van Halsema, advocaat bij Straatman Koster advocaten, geeft een actueel overzicht van het juridisch instrumentarium (mede n.a.v. de kamerbrief modernisering grondbeleid van juni 2023). Hoe werkt voorkeursrecht en onteigening?  Daarbij gaat zij in op de do en don’ts van anterieure overeenkomsten: hoe bouwt u die op? Wat moet, wat mag en wat mag absoluut niet? Denk aan inbrengwaarde, kostenverhaal en de voorgenomen planbatenheffing. Hoe kunt u omgaan met aanvullende eisen t.a.v. milieu?

Vorig jaar zomer is de brief over modernisering van het grondbeleid naar de kamer gegaan. Daarin staan verschillende maatregelen, acties en verkenningen aangekondigd die een belangrijke schakel vormen in het vlottrekken van de gebiedsontwikkeling, want deze is nu te duur en te traag. Op dit moment ligt er een regeerprogramma dat voldoende aanknopingspunten biedt om door te gaan op de ingeslagen weg. Sandra Dietze, programmamanager Grondbeleid, Ministerie van VRO, deelt de stand van zaken en lessons learned m.b.t. het opstellen van een taxatierichtlijn, onderzoek naar inbrengwaarden bij kostenverhaal, planbatenheffing etc.

U krijgt een actueel overzicht van de nieuwe kostenverhaalsregeling in de Omgevingswet: juridisch en financieel. Wat is er nieuw en welke zaken blijven onveranderd? Kostenverhaal en financiële bijdragen zijn uit elkaar getrokken en aparte afdelingen geworden. Wat betekent dit? Daarnaast worden ook de verschillen met de Grondexploitatiewet behandeld. En de ontwikkelingen rond de inbrengwaarde. Wanneer is BOPA interessant en wanneer niet? Frits Dinkla, projectleider en adviseur financiën Rho Adviseurs (en dé bedenker van het kostenverhaal), geeft u een financieel overzicht van de meest relevante ins en outs.

Met goede toepassing van grondbeleid kunnen gemeenten hun rol bij gebiedsontwikkeling versterken. Een belangrijke opgave ligt in de rolneming van publieke en private partijen en de taxateur. Dat gaat vaak niet effectief. Hoe ziet succesvolle ‘rolneming’ eruit? Wat vraagt het van partijen om tot een betrouwbaar eindresultaat te komen waarmee duurzame samenwerkingsconstructies ontstaan? In de praktijk worden taxaties vaak pas aan het einde uitgevoerd, wat vaak tot verrassingen leidt en het gehele planvormings- en contracteringsproces kan verstoren. Met allerlei faseringsissues en financiële consequenties tot gevolg. Wat zijn de valkuilen, succesfactoren, juridische kaders, regelgeving van taxateurs die dit proces kunnen beïnvloeden? Joep Thomassen, partner Fakton Valuation, geeft u een actueel overzicht, waarbij hij ook de inbrengwaarde en kostenverhaal betrekt.

Gemeente Apeldoorn is koploper in grondbeleid, door veel te leren van de vorige crisis.  Wat is hun grondaanpak en wat zijn de ervaringen? Hoe gaat Apeldoorn om met de instrumenten rond de ruimtelijke puzzel van verdichting, een integrale aanpak (groen, water, mix wonen/werken, mobiliteit) en versnipperd eigendom? Hoe wordt ingespeeld om de vertragende nieuwbouwmarkt toch in gang te kunnen houden en ruimte voor bedrijvigheid? U krijgt een toelichting van Seppe Raaphorst, directeur stedelijke ontwikkeling gemeente Apeldoorn.